Fontanny przed ceglanymi budynkami w Łodzi
Baza wiedzy
Poradniki

Umowa przedwstępna u notariusza czy zwykła. Różnicę widać dopiero wtedy, gdy druga strona się wycofa

Aleksander Jałocha · Założyciel i Prezes Zarządu12 listopada 20262 min czytania

Dopóki obie strony chcą transakcji, forma umowy przedwstępnej nie ma znaczenia: zwykła pisemna i notarialna działają tak samo. Różnica wychodzi dopiero wtedy, gdy ktoś zmienia zdanie. Jedna z tych umów daje wtedy prawo do mieszkania, a druga tylko do pieniędzy.

W skrócie

  • Umowa przedwstępna jest ważna w zwykłej formie pisemnej.
  • Tylko zawarta w formie aktu notarialnego pozwala żądać przed sądem zawarcia umowy sprzedaży (art. 390 § 2 Kodeksu cywilnego).
  • Przy zwykłej formie zostaje zadatek albo odszkodowanie.
  • Roszczenia z umowy przedwstępnej przedawniają się po roku.

Porównanie

Zwykła pisemna Akt notarialny
Ważność tak tak
Gdy druga strona się uchyla zatrzymanie zadatku albo żądanie jego dwukrotności, ewentualnie odszkodowanie to samo albo pozew o zawarcie umowy (wyrok zastępuje oświadczenie drugiej strony)
Wpis roszczenia do księgi wieczystej w praktyce nie tak
Koszt brak kosztów notarialnych taksa notarialna: najwyżej połowa stawki podstawowej
Szybkość od ręki wymaga terminu u notariusza

Kiedy wystarczy zwykła umowa

Gdy czas między umową przedwstępną a aktem jest krótki, zadatek niewysoki, a stan prawny mieszkania prosty. Zabezpieczeniem jest wtedy zadatek: strona, która zawiniła, traci go albo zwraca w podwójnej wysokości (art. 394 Kodeksu cywilnego). Różnicę między zadatkiem a zaliczką opisujemy w tekście zadatek czy zaliczka.

Kiedy warto iść do notariusza

  • gdy do aktu ma minąć kilka miesięcy, na przykład kupujący czeka na kredyt albo sprzedający na swoje nowe mieszkanie,
  • gdy zadatek jest wysoki,
  • gdy ceny szybko się zmieniają i jedna ze stron mogłaby chcieć się wycofać,
  • gdy kupującemu zależy na wpisie roszczenia do księgi wieczystej. Taki wpis ostrzega każdego, kto zajrzy do księgi, i chroni przed sprzedażą mieszkania komuś innemu.

Ile kosztuje umowa przedwstępna u notariusza

Maksymalną taksę określa rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie maksymalnych stawek taksy notarialnej: za umowę przedwstępną to połowa stawki podstawowej, a druga połowa przypada na umowę przyrzeczoną. Przy lokalu mieszkalnym dwa akty kosztują więc łącznie tyle, ile jedna pełna stawka. Do tego dochodzą wypisy, a jeśli strony chcą wpisu roszczenia do księgi wieczystej, także opłata sądowa. Kwotę dla konkretnej transakcji poda notariusz.

Terminy, o których łatwo zapomnieć

Roszczenia z umowy przedwstępnej przedawniają się z upływem roku od dnia, w którym umowa przyrzeczona miała być zawarta (art. 390 § 3). Jeżeli w umowie nie wskazano terminu zawarcia umowy przyrzeczonej i żadna ze stron nie wyznaczy go w ciągu roku, nie można już żądać jej zawarcia (art. 389 § 2).

Najczęstsze pytania

Czy umowa przedwstępna przenosi własność?

Nie. Zobowiązuje tylko do zawarcia umowy sprzedaży. Własność przechodzi dopiero z aktem notarialnym sprzedaży: jak wygląda dzień sprzedaży u notariusza.

Kto płaci za umowę przedwstępną u notariusza?

Zwyczajowo kupujący, bo to on najczęściej o nią wnosi. Strony mogą podzielić koszt inaczej.

Czy bank wymaga umowy notarialnej do kredytu?

Zależy od banku. Większość akceptuje zwykłą pisemną umowę przedwstępną; warto zapytać o to doradcę przed jej podpisaniem.

Umowa przedwstępna to krok siódmy. Krok drugi to cena. Przygotujemy bezpłatną wycenę Twojego mieszkania na danych z aktów notarialnych, w 24 godziny i bez zobowiązań. Zobacz też, jak prowadzimy sprzedaż od wyceny do aktu.

Tekst opisuje ogólne zasady według stanu prawnego na listopad 2026 roku i nie jest poradą prawną ani podatkową. Formę i treść umowy przedwstępnej warto ustalić z notariuszem lub prawnikiem.