Dopóki obie strony chcą transakcji, forma umowy przedwstępnej nie ma znaczenia: zwykła pisemna i notarialna działają tak samo. Różnica wychodzi dopiero wtedy, gdy ktoś zmienia zdanie. Jedna z tych umów daje wtedy prawo do mieszkania, a druga tylko do pieniędzy.
W skrócie
- Umowa przedwstępna jest ważna w zwykłej formie pisemnej.
- Tylko zawarta w formie aktu notarialnego pozwala żądać przed sądem zawarcia umowy sprzedaży (art. 390 § 2 Kodeksu cywilnego).
- Przy zwykłej formie zostaje zadatek albo odszkodowanie.
- Roszczenia z umowy przedwstępnej przedawniają się po roku.
Porównanie
| Zwykła pisemna | Akt notarialny | |
|---|---|---|
| Ważność | tak | tak |
| Gdy druga strona się uchyla | zatrzymanie zadatku albo żądanie jego dwukrotności, ewentualnie odszkodowanie | to samo albo pozew o zawarcie umowy (wyrok zastępuje oświadczenie drugiej strony) |
| Wpis roszczenia do księgi wieczystej | w praktyce nie | tak |
| Koszt | brak kosztów notarialnych | taksa notarialna: najwyżej połowa stawki podstawowej |
| Szybkość | od ręki | wymaga terminu u notariusza |
Kiedy wystarczy zwykła umowa
Gdy czas między umową przedwstępną a aktem jest krótki, zadatek niewysoki, a stan prawny mieszkania prosty. Zabezpieczeniem jest wtedy zadatek: strona, która zawiniła, traci go albo zwraca w podwójnej wysokości (art. 394 Kodeksu cywilnego). Różnicę między zadatkiem a zaliczką opisujemy w tekście zadatek czy zaliczka.
Kiedy warto iść do notariusza
- gdy do aktu ma minąć kilka miesięcy, na przykład kupujący czeka na kredyt albo sprzedający na swoje nowe mieszkanie,
- gdy zadatek jest wysoki,
- gdy ceny szybko się zmieniają i jedna ze stron mogłaby chcieć się wycofać,
- gdy kupującemu zależy na wpisie roszczenia do księgi wieczystej. Taki wpis ostrzega każdego, kto zajrzy do księgi, i chroni przed sprzedażą mieszkania komuś innemu.
Ile kosztuje umowa przedwstępna u notariusza
Maksymalną taksę określa rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie maksymalnych stawek taksy notarialnej: za umowę przedwstępną to połowa stawki podstawowej, a druga połowa przypada na umowę przyrzeczoną. Przy lokalu mieszkalnym dwa akty kosztują więc łącznie tyle, ile jedna pełna stawka. Do tego dochodzą wypisy, a jeśli strony chcą wpisu roszczenia do księgi wieczystej, także opłata sądowa. Kwotę dla konkretnej transakcji poda notariusz.
Terminy, o których łatwo zapomnieć
Roszczenia z umowy przedwstępnej przedawniają się z upływem roku od dnia, w którym umowa przyrzeczona miała być zawarta (art. 390 § 3). Jeżeli w umowie nie wskazano terminu zawarcia umowy przyrzeczonej i żadna ze stron nie wyznaczy go w ciągu roku, nie można już żądać jej zawarcia (art. 389 § 2).
Najczęstsze pytania
Czy umowa przedwstępna przenosi własność?
Nie. Zobowiązuje tylko do zawarcia umowy sprzedaży. Własność przechodzi dopiero z aktem notarialnym sprzedaży: jak wygląda dzień sprzedaży u notariusza.
Kto płaci za umowę przedwstępną u notariusza?
Zwyczajowo kupujący, bo to on najczęściej o nią wnosi. Strony mogą podzielić koszt inaczej.
Czy bank wymaga umowy notarialnej do kredytu?
Zależy od banku. Większość akceptuje zwykłą pisemną umowę przedwstępną; warto zapytać o to doradcę przed jej podpisaniem.
Umowa przedwstępna to krok siódmy. Krok drugi to cena. Przygotujemy bezpłatną wycenę Twojego mieszkania na danych z aktów notarialnych, w 24 godziny i bez zobowiązań. Zobacz też, jak prowadzimy sprzedaż od wyceny do aktu.
Tekst opisuje ogólne zasady według stanu prawnego na listopad 2026 roku i nie jest poradą prawną ani podatkową. Formę i treść umowy przedwstępnej warto ustalić z notariuszem lub prawnikiem.
