Najczęstsze pytanie od właścicieli z kredytem brzmi: „czy ja w ogóle mogę to sprzedać, skoro mieszkanie jest banku?”. Możesz. Mieszkanie jest Twoje, a bank ma na nim tylko hipotekę, czyli zabezpieczenie długu wpisane w dziale IV księgi wieczystej. Hipoteka nie zakazuje sprzedaży; wymaga jedynie, żeby kredyt został spłacony z ceny sprzedaży.
Cała operacja sprowadza się więc do kolejności: kto, komu i kiedy przelewa pieniądze, i kiedy hipoteka znika z księgi.
W skrócie
- Na samą sprzedaż nie potrzebujesz zgody banku. Bank decyduje tylko o zwolnieniu hipoteki i robi to po spłacie.
- Kredytu nie spłacasz z własnych pieniędzy. Część ceny równą zadłużeniu kupujący przelewa bezpośrednio do banku, na podstawie aktu notarialnego.
- Dokumenty z banku mają termin ważności, więc zamawia się je pod konkretny termin aktu, a nie na początku sprzedaży.
- Po spłacie hipoteka jest wykreślana z księgi wieczystej. Opłata sądowa to 100 zł.
Na start: sprawdź, ile zostało do spłaty
Zanim ustalisz cenę, zajrzyj do bankowości elektronicznej albo do harmonogramu spłat. Wystarczy przybliżone saldo, żeby policzyć, ile zostanie Ci po sprzedaży i poniżej jakiej ceny transakcja przestaje mieć sens.
Na tym etapie nie zamawiaj jeszcze żadnych zaświadczeń. Mają termin ważności, a saldo zmienia się z każdą ratą, więc do dnia aktu zaświadczenia zdążyłyby się zdezaktualizować i trzeba by płacić za nie drugi raz.
Krok 1. Umowa przedwstępna: hipoteka czarno na białym
Kupujący i tak zobaczy hipotekę w księdze wieczystej, więc nie ma czego ukrywać. W umowie przedwstępnej zapisuje się, że mieszkanie jest obciążone hipoteką na rzecz konkretnego banku, że kredyt zostanie spłacony z ceny, oraz jak cena zostanie podzielona. Termin aktu ustala się z zapasem na wydanie dokumentów przez bank. Różnicę między zadatkiem a zaliczką opisaliśmy osobno: zadatek czy zaliczka.
Krok 2. Zaświadczenie i promesa pod termin aktu
Dopiero gdy znasz kupującego i termin aktu, występujesz do banku o dwa dokumenty, zwykle wydawane razem:
- zaświadczenie o saldzie zadłużenia na konkretny dzień, z numerem rachunku do całkowitej spłaty,
- promesę, czyli pisemne przyrzeczenie, że po spłacie tej kwoty bank wyda zgodę na wykreślenie hipoteki.
Bank wystawia je zwykle w ciągu kilku do kilkunastu dni i najczęściej pobiera opłatę według swojej taryfy. Wcześniej warto o nie wystąpić tylko wtedy, gdy kupujący finansuje zakup kredytem i jego bank chce zobaczyć te dokumenty przed wydaniem decyzji. Wtedy termin ustala się z kupującym.
Krok 3. Akt notarialny: cena w dwóch przelewach
Kupujący nie przelewa całej ceny Tobie. Notariusz wpisuje do aktu dwa rachunki:
- kwota z zaświadczenia trafia bezpośrednio na rachunek banku wskazany do spłaty kredytu,
- reszta trafia na Twój rachunek.
Dzięki temu kupujący ma pewność, że dług zostanie spłacony, a Ty nie musisz mieć własnych pieniędzy na wcześniejszą spłatę.
Krok 4. Wykreślenie hipoteki
Po zaksięgowaniu spłaty Twój bank wydaje zgodę na wykreślenie hipoteki, potocznie nazywaną listem mazalnym. Z tym dokumentem składa się wniosek do sądu wieczystoksięgowego; opłata sądowa wynosi 100 zł. Kto składa wniosek i kto płaci, ustala się w akcie.
Co i kiedy w jednej tabeli
| Co | Kiedy | Kto |
|---|---|---|
| Przybliżone saldo kredytu | przed ustaleniem ceny | Ty, w bankowości elektronicznej |
| Zaświadczenie o saldzie i promesa | po umowie przedwstępnej, pod termin aktu | bank, na Twój wniosek |
| Spłata kredytu | w terminie zapisanym w akcie | kupujący albo jego bank, przelewem na rachunek z zaświadczenia |
| Zgoda na wykreślenie hipoteki | po zaksięgowaniu spłaty | bank |
| Wniosek o wykreślenie hipoteki | po otrzymaniu zgody banku | strona wskazana w akcie; opłata 100 zł |
Ile to kosztuje
Poza opłatami za zaświadczenie i wykreślenie hipoteki sprawdź w umowie kredytu rekompensatę za wcześniejszą spłatę. Przy kredytach hipotecznych zawartych po 22 lipca 2017 roku ze zmiennym oprocentowaniem bank może ją pobrać tylko przez pierwsze 36 miesięcy od zawarcia umowy i nie więcej niż 3% spłacanej kwoty (art. 40 ustawy o kredycie hipotecznym). Przy stałej stopie i przy starszych umowach decyduje treść umowy i tabela opłat; przeczytaj je przed ustaleniem ceny minimalnej.
A podatek?
Jeżeli sprzedajesz przed upływem pięciu lat od końca roku, w którym kupiłeś mieszkanie, wchodzi w grę 19% podatku od dochodu. Dobra wiadomość dla kredytobiorców: spłata kredytu zaciągniętego na zakup sprzedawanego mieszkania jest wydatkiem na własne cele mieszkaniowe i pomniejsza podatek (art. 21 ust. 30a ustawy o PIT). Szczegóły liczenia opisujemy we wpisie sprzedaż przed upływem pięciu lat.
Najczęstsze pytania
Czy bank może nie zgodzić się na sprzedaż?
Zgoda banku na sprzedaż nie jest potrzebna, bo jesteś właścicielem. Bank decyduje wyłącznie o zwolnieniu hipoteki, a do tego zobowiązuje się w promesie pod warunkiem spłaty.
Co, jeśli kupujący też bierze kredyt?
To typowa sytuacja. Jego bank wypłaca kredyt w dwóch częściach, dokładnie tak, jak zapisano w akcie: na rachunek Twojego banku i na Twój. Całość trwa dłużej o czas potrzebny na decyzję kredytową kupującego.
Co, jeśli dług jest wyższy niż cena?
Bank nie zwolni hipoteki bez spłaty całości. Brakującą kwotę trzeba dopłacić z własnych środków najpóźniej w dniu aktu albo wstrzymać sprzedaż.
Kredyt jest wspólny, a sprzedać chce jedna osoba. Da się?
Przy współwłasności do aktu stają wszyscy właściciele. Rozwód albo rozstanie nie zmieniają tego automatycznie.
Czy mogę przenieść kredyt na inne mieszkanie?
Bywa to możliwe: bank może zgodzić się na zmianę zabezpieczenia, czyli przeniesienie hipoteki na inną nieruchomość. Wymaga to jego zgody i wyceny nowego zabezpieczenia, dlatego w praktyce stosuje się to rzadziej niż spłatę z ceny.
Zacznij od ceny, nie od banku. Przygotujemy bezpłatną wycenę Twojego mieszkania na danych z aktów notarialnych, w 24 godziny, bez zobowiązań. Wtedy od razu widać, ile zostaje po spłacie kredytu. Zobacz też, jak prowadzimy sprzedaż od wyceny do aktu.
Tekst opisuje ogólne zasady według stanu prawnego na listopad 2026 roku i nie jest poradą prawną ani podatkową. Warunki wcześniejszej spłaty zależą od umowy kredytu; przed decyzją sprawdź ją w swoim banku.
