Zabytkowa willa wśród drzew w Łodzi
Baza wiedzy
Poradniki

Kto płaci prowizję biura nieruchomości. Przepisy tego nie rozstrzygają, robi to umowa

Aleksander Jałocha · Założyciel i Prezes Zarządu12 listopada 20262 min czytania

Pytanie „kto płaci prowizję” pada zwykle w złym momencie: przy pierwszym telefonie, zanim ktokolwiek zobaczył mieszkanie. Uczciwa odpowiedź brzmi wtedy „to zależy”, bo polskie przepisy tej sprawy nie rozstrzygają.

W skrócie

  • Żaden przepis nie wskazuje, która strona płaci wynagrodzenie pośrednika.
  • Płaci ten, kto zawarł z biurem umowę pośrednictwa, na zasadach w niej zapisanych.
  • Umowa musi być zawarta na piśmie lub w formie elektronicznej, więc zasady wynagrodzenia zawsze znasz przed podpisem.
  • Ważniejsze od „kto płaci” jest „za co”, czyli zakres pracy biura.

Co mówią przepisy

Ustawa o gospodarce nieruchomościami określa, czym jest pośrednictwo, i wymaga, żeby zakres czynności pośrednika wynikał z umowy zawartej w formie pisemnej lub elektronicznej (art. 180 ust. 3). Nie mówi, kto ma płacić ani ile. Wynagrodzenie jest więc sprawą umowy między biurem a jego klientem.

Trzy układy spotykane na rynku

Układ Jak działa
Płaci sprzedający biuro pracuje na zlecenie właściciela i od niego otrzymuje wynagrodzenie po transakcji
Płaci kupujący biuro szuka nieruchomości na zlecenie kupującego albo kupujący zawiera umowę przed prezentacją
Płacą obie strony każda strona ma z biurem własną umowę i płaci za czynności wykonane na jej rzecz

Od czego to zależy

  • Kto zlecił pracę. Inaczej wygląda sprzedaż na zlecenie właściciela, inaczej poszukiwanie na zlecenie kupującego.
  • Rodzaj nieruchomości. Mieszkanie w bloku, dom, działka i lokal użytkowy wymagają innej pracy i innego czasu.
  • Zakres czynności. Samo ogłoszenie to co innego niż przygotowanie nieruchomości, marketing, prezentacje, negocjacje i prowadzenie formalności do aktu.
  • Rodzaj umowy. O różnicach między umową otwartą a wyłącznością piszemy w tekście wyłączność czy umowa otwarta.

Dlatego rzetelne biuro podaje warunki po zobaczeniu nieruchomości i rozmowie o celu sprzedaży, a nie przez telefon.

O co zapytać przed podpisaniem umowy

  • Kiedy powstaje obowiązek zapłaty: po umowie przedwstępnej czy po akcie notarialnym.
  • Od jakiej kwoty liczone jest wynagrodzenie.
  • Czy kwota w umowie jest kwotą netto, czy brutto. Usługa pośrednictwa jest opodatkowana VAT w stawce 23%, więc różnica bywa odczuwalna.
  • Co dokładnie obejmuje wynagrodzenie.

Najczęstsze pytania

Kiedy płaci się prowizję?

W terminie zapisanym w umowie pośrednictwa. Najczęściej wiąże się go z zawarciem umowy sprzedaży, czyli ze skutkiem pracy biura.

Czy prowizję można negocjować?

Wynagrodzenie jest elementem umowy, a umowę ustalają obie strony. Najlepiej rozmawiać o całości naraz: o zakresie pracy, czasie i wynagrodzeniu.

Co właściwie jest w prowizji?

Rozebraliśmy to na części w osobnym tekście: prowizja biura nieruchomości: co jest w środku.

Porozmawiajmy o konkretnej nieruchomości. Przygotujemy bezpłatną wycenę Twojego mieszkania na danych z aktów notarialnych, w 24 godziny i bez zobowiązań. Zobacz też, jak prowadzimy sprzedaż od wyceny do aktu.

Tekst opisuje ogólne zasady według stanu prawnego na listopad 2026 roku i nie jest poradą prawną ani podatkową. Zasady wynagrodzenia pośrednika wynikają każdorazowo z umowy pośrednictwa.