Pytanie „kto płaci prowizję” pada zwykle w złym momencie: przy pierwszym telefonie, zanim ktokolwiek zobaczył mieszkanie. Uczciwa odpowiedź brzmi wtedy „to zależy”, bo polskie przepisy tej sprawy nie rozstrzygają.
W skrócie
- Żaden przepis nie wskazuje, która strona płaci wynagrodzenie pośrednika.
- Płaci ten, kto zawarł z biurem umowę pośrednictwa, na zasadach w niej zapisanych.
- Umowa musi być zawarta na piśmie lub w formie elektronicznej, więc zasady wynagrodzenia zawsze znasz przed podpisem.
- Ważniejsze od „kto płaci” jest „za co”, czyli zakres pracy biura.
Co mówią przepisy
Ustawa o gospodarce nieruchomościami określa, czym jest pośrednictwo, i wymaga, żeby zakres czynności pośrednika wynikał z umowy zawartej w formie pisemnej lub elektronicznej (art. 180 ust. 3). Nie mówi, kto ma płacić ani ile. Wynagrodzenie jest więc sprawą umowy między biurem a jego klientem.
Trzy układy spotykane na rynku
| Układ | Jak działa |
|---|---|
| Płaci sprzedający | biuro pracuje na zlecenie właściciela i od niego otrzymuje wynagrodzenie po transakcji |
| Płaci kupujący | biuro szuka nieruchomości na zlecenie kupującego albo kupujący zawiera umowę przed prezentacją |
| Płacą obie strony | każda strona ma z biurem własną umowę i płaci za czynności wykonane na jej rzecz |
Od czego to zależy
- Kto zlecił pracę. Inaczej wygląda sprzedaż na zlecenie właściciela, inaczej poszukiwanie na zlecenie kupującego.
- Rodzaj nieruchomości. Mieszkanie w bloku, dom, działka i lokal użytkowy wymagają innej pracy i innego czasu.
- Zakres czynności. Samo ogłoszenie to co innego niż przygotowanie nieruchomości, marketing, prezentacje, negocjacje i prowadzenie formalności do aktu.
- Rodzaj umowy. O różnicach między umową otwartą a wyłącznością piszemy w tekście wyłączność czy umowa otwarta.
Dlatego rzetelne biuro podaje warunki po zobaczeniu nieruchomości i rozmowie o celu sprzedaży, a nie przez telefon.
O co zapytać przed podpisaniem umowy
- Kiedy powstaje obowiązek zapłaty: po umowie przedwstępnej czy po akcie notarialnym.
- Od jakiej kwoty liczone jest wynagrodzenie.
- Czy kwota w umowie jest kwotą netto, czy brutto. Usługa pośrednictwa jest opodatkowana VAT w stawce 23%, więc różnica bywa odczuwalna.
- Co dokładnie obejmuje wynagrodzenie.
Najczęstsze pytania
Kiedy płaci się prowizję?
W terminie zapisanym w umowie pośrednictwa. Najczęściej wiąże się go z zawarciem umowy sprzedaży, czyli ze skutkiem pracy biura.
Czy prowizję można negocjować?
Wynagrodzenie jest elementem umowy, a umowę ustalają obie strony. Najlepiej rozmawiać o całości naraz: o zakresie pracy, czasie i wynagrodzeniu.
Co właściwie jest w prowizji?
Rozebraliśmy to na części w osobnym tekście: prowizja biura nieruchomości: co jest w środku.
Porozmawiajmy o konkretnej nieruchomości. Przygotujemy bezpłatną wycenę Twojego mieszkania na danych z aktów notarialnych, w 24 godziny i bez zobowiązań. Zobacz też, jak prowadzimy sprzedaż od wyceny do aktu.
Tekst opisuje ogólne zasady według stanu prawnego na listopad 2026 roku i nie jest poradą prawną ani podatkową. Zasady wynagrodzenia pośrednika wynikają każdorazowo z umowy pośrednictwa.
