Właściciele wynajmowanych mieszkań często zakładają jedno z dwojga: albo że z lokatorem sprzedać się nie da, albo że kupujący „po prostu wypowie umowę”. Oba założenia są błędne i oba potrafią sporo kosztować, jeśli wyjdą na jaw dopiero u notariusza.
W skrócie
- Zgoda najemcy na sprzedaż nie jest potrzebna.
- Kupujący wstępuje w umowę najmu w miejsce dotychczasowego właściciela (art. 678 Kodeksu cywilnego).
- Najemcy, który już mieszka w lokalu, nowy właściciel nie wypowie umowy „z powodu zakupu”, bo obowiązują go te same przepisy o ochronie lokatorów co poprzednika.
- Kaucję i termin opróżnienia lokalu trzeba rozliczyć i zapisać w akcie.
Co dzieje się z umową najmu
Z chwilą sprzedaży nabywca staje się wynajmującym z mocy prawa, bez aneksu. Kodeks przewiduje wprawdzie, że nabywca może wypowiedzieć najem z zachowaniem ustawowych terminów, ale art. 692 wyłącza tę możliwość przy lokalach mieszkalnych, chyba że najemca jeszcze lokalu nie objął.
Kiedy nowy właściciel może wypowiedzieć najem
Tylko w przypadkach z ustawy o ochronie praw lokatorów (art. 11), na piśmie i z podaniem przyczyny:
| Przyczyna | Okres wypowiedzenia |
|---|---|
| zaległości za trzy pełne okresy płatności (po pisemnym upomnieniu i dodatkowym miesiącu na zapłatę), używanie lokalu niezgodnie z umową, podnajem bez zgody | miesiąc, na koniec miesiąca |
| właściciel chce zamieszkać w swoim lokalu, a lokator ma prawo do innego lokalu lub dostaje lokal zamienny | pół roku |
| właściciel chce zamieszkać w swoim lokalu i nie zapewnia lokalu zamiennego | trzy lata |
Osobną kategorią jest najem okazjonalny, zawierany z oświadczeniem najemcy w formie aktu notarialnego o poddaniu się egzekucji. Kupujący inwestor zwykle pyta o niego w pierwszej kolejności.
Trzy drogi dla sprzedającego
- Sprzedaż z najemcą: naturalnym kupującym jest inwestor, który liczy czynsz i czas trwania umowy. Kupujący „dla siebie” zwykle odpada.
- Porozumienie z najemcą: umowę rozwiązuje się za zgodą obu stron i ustala termin wyprowadzki. Najprostsze, gdy relacje są dobre.
- Sprzedaż po zakończeniu najmu: przy umowie na czas oznaczony bywa, że lepiej poczekać kilka miesięcy i sprzedać puste mieszkanie szerszemu gronu kupujących.
Co zapisać w umowie sprzedaży
- informację o najmie: strony, czas trwania, wysokość czynszu,
- rozliczenie kaucji między sprzedającym a kupującym,
- jeżeli lokal ma być wydany pusty: termin opróżnienia i poddanie się egzekucji co do wydania (art. 777 Kodeksu postępowania cywilnego).
Najczęstsze pytania
Czy najemca ma prawo pierwokupu?
Przy zwykłym najmie mieszkania od osoby prywatnej nie ma, chyba że strony same zapisały to w umowie.
Czy muszę poinformować najemcę o sprzedaży?
Zgoda nie jest potrzebna, ale poinformować go warto: najemca musi wiedzieć, komu płacić czynsz, a prezentacje wymagają jego współpracy.
Czy mieszkanie z najemcą sprzedaje się taniej?
Sprzedaje się innej grupie kupujących. Dla inwestora dobry najemca jest zaletą, dla rodziny szukającej mieszkania przeszkodą. O cenie decyduje, do której grupy trafia oferta. Więcej o przyczynach długiej sprzedaży: dlaczego mieszkanie stoi na rynku.
Zanim zdecydujesz, którą drogą iść, poznaj cenę. Przygotujemy bezpłatną wycenę Twojego mieszkania na danych z aktów notarialnych, w 24 godziny i bez zobowiązań. Zobacz też, jak prowadzimy sprzedaż od wyceny do aktu.
Tekst opisuje ogólne zasady według stanu prawnego na listopad 2026 roku i nie jest poradą prawną ani podatkową. Sytuacja najemcy zależy od treści umowy najmu. Przed sprzedażą warto ją przeczytać razem z prawnikiem lub pośrednikiem.
