Zdarza się, że właściciel dzwoni do nas z pytaniem, którego sam nie umie dobrze zadać: dlaczego jego mieszkanie widnieje na portalu kilka razy, w cenach różniących się o kilkanaście tysięcy, skoro umowę podpisał z jednym biurem. Albo z żadnym. Szykowana nowelizacja ustawy o gospodarce nieruchomościami dotyka dokładnie tego mechanizmu, choć nagłówki zajęły się czym innym.
Trzy rzeczy, które mają się zmienić
- Zapłata tylko od jednej strony transakcji. Biuro rozlicza się ze sprzedającym albo z kupującym, nie z obydwoma naraz.
- Ogłoszenie dopiero po podpisaniu umowy pośrednictwa z właścicielem. Bez tej umowy publikacja oferty ma być zakazana.
- Jawne oznaczenie, że ofertę wystawia pośrednik. Pośrednik nie będzie mógł podszywać się pod ogłoszenie prywatne.
Przestrzegania tych zasad ma pilnować Inspekcja Handlowa. Ma mieć prawo nakładać kary, a w skrajnych przypadkach zatrzymać działalność biura. Osobnym torem idzie inicjatywa poselska, która sięga dalej: chce przywrócić licencje zawodowe i odpowiedzialność dyscyplinarną, zniesione w 2014 roku.
Dla porównania: żeby dziś legalnie pośredniczyć w sprzedaży mieszkania, wystarczy wykupić polisę OC. Nie ma egzaminu, nie ma wymaganego wykształcenia kierunkowego, nie ma organu, który sprawdza, jak ktoś pracuje.
Dlaczego punkt drugi jest najważniejszy
Bo pierwszy dotyka stawki, a drugi całego sposobu zarabiania.
Praktyka, którą ten zakaz ma wyciąć, jest prosta. Ktoś znajduje ogłoszenie wystawione przez samego właściciela. Przenosi z niego zdjęcia i opis, podnosi cenę o własne wynagrodzenie i publikuje wszystko pod swoim szyldem. Z właścicielem nie rozmawiał ani razu. Zyskuje jednak dwie rzeczy, na których mu zależy: widoczność w wyszukiwarce i kontakt od kupującego, który da się potem skierować na inną nieruchomość (taką, którą ten ktoś rzeczywiście obsługuje).
Dla sprzedającego to źródło kilku wersji tej samej oferty i rozjazdu cenowego, którego nikt nie potrafi wyjaśnić. Kupujący widzi bałagan i zamiast zadzwonić, przewija dalej, bo czyta go jako sygnał, że z mieszkaniem albo ze sprzedającym coś jest nie tak.
Wymóg umowy zamyka ten łańcuch na samym początku. Nie ma podpisu właściciela, nie ma publikacji; nie ma publikacji, nie ma z czego żyć.
Prowizja od obu stron: mniej oczywiste, niż wygląda
Ten punkt brzmi jak czysta korzyść dla klienta. Zakaz nie usuwa jednak kosztu, rozstrzyga tylko, kto go poniesie.
Rynek może zareagować na trzy sposoby:
- koszt w całości przechodzi na sprzedającego, a ten wpisuje go w cenę ofertową (czyli i tak płaci kupujący, tyle że w racie kredytu);
- koszt w całości przechodzi na kupującego, co najboleśniej odczują ci z najcieńszym portfelem gotówkowym, bo wynagrodzenia biura bank do kredytu nie doliczy;
- stawki idą w dół, a wraz z nimi to, co faktycznie mieści się w usłudze.
Który wariant wygra, zależy od ostatecznej treści przepisów i od tego, jak zachowa się konkurencja. Kto dziś podaje jedną odpowiedź jako pewnik, sprzedaje własne przypuszczenie w opakowaniu prognozy.
Co z tym zrobić już teraz
- Nic nie musisz zmieniać z dnia na dzień. Umowy zawarte dziś obowiązują na dotychczasowych zasadach.
- Zapytaj wprost o model wynagrodzenia. Powinien dać się streścić jednym zdaniem i znaleźć się w umowie bez odsyłaczy drobnym drukiem.
- Sprawdź, czy biuro, które wystawiło Twoją ofertę, ma na nią umowę. Dziś to pytanie oddziela solidnych od reszty; po zmianie przepisów będzie oddzielać działających zgodnie z prawem od pozostałych.
- Kierunek oceniam dobrze. Oznaczanie ofert i wymóg umowy porządkują to, co klient widzi na ekranie.
W SellWell każda oferta pochodzi od właściciela, z którym mamy podpisaną umowę pośrednictwa na piśmie. Jeżeli przepisy wejdą w takim kształcie, zmieni się tylko tyle, że reszta rynku będzie musiała dorównać do standardu, który u nas obowiązuje od początku.
Przepisy się zmieniają, mieszkanie zostaje. Jeśli planujesz sprzedaż i chcesz wiedzieć, co to dla Ciebie znaczy w złotówkach, zacznij od bezpłatnej wyceny. Opisaliśmy też cały nasz proces sprzedaży.
