Temat wraca w polskiej debacie mniej więcej co trzy lata i za każdym razem wywołuje ten sam telefon: „czy mam sprzedawać, zanim wejdzie?”. Żeby odpowiedzieć, trzeba oddzielić projekt poselski od obowiązującego prawa, a to dwie zupełnie różne rzeczy.
Czym w ogóle jest podatek katastralny
Dziś podatek od nieruchomości w Polsce liczy się od metrażu. Gmina ustala stawkę za metr kwadratowy, mnoży przez powierzchnię i tyle: dla typowego łódzkiego mieszkania wychodzi kwota rzędu kilkudziesięciu złotych rocznie. Mieszkanie w kamienicy przy Piotrkowskiej i mieszkanie o tym samym metrażu na obrzeżach płacą praktycznie tyle samo.
Podatek katastralny odwraca tę logikę: liczy się od wartości. Im droższa nieruchomość, tym wyższy podatek. Tak działa w Niemczech, we Francji, w Holandii i w większości państw OECD. W Polsce go nie ma. Na dziś nie obowiązuje żaden przepis, który by go wprowadzał.
Co jest w projekcie
20 marca 2026 roku grupa posłów Lewicy złożyła w Sejmie projekt ustawy, który otrzymał numer druku 2848. Przepisy miałyby wejść w życie 1 czerwca 2027 roku.
Konstrukcja jest dwustopniowa:
| Czego dotyczy | Stawka roczna |
|---|---|
| pierwsza i druga nieruchomość mieszkalna | 0,02% wartości |
| trzecia i każda kolejna | 0,5% w pierwszym roku, co rok o 0,1 punktu więcej, maksymalnie 1,5% |
Z wyższej stawki mają być wyłączone nieruchomości podmiotów publicznych, spółdzielni mieszkaniowych, towarzystw budownictwa społecznego i agencji najmu.
Ile to znaczy w złotówkach w Łodzi
Weźmy mieszkanie o powierzchni 55 metrów. Przy łódzkiej cenie transakcyjnej rzędu 8 000 zł za metr jest ono warte około 440 000 zł.
| Sytuacja | Stawka | Rocznie |
|---|---|---|
| pierwsze albo drugie mieszkanie | 0,02% | ok. 88 zł |
| trzecie mieszkanie, rok pierwszy | 0,5% | ok. 2 200 zł |
| trzecie mieszkanie, stawka docelowa | 1,5% | ok. 6 600 zł |
Dla właściciela jednego mieszkania różnica wobec dzisiejszego podatku byłaby więc niewielka. Kto ma trzy lokale na wynajem, oddawałby na podatek sporą część rocznego czynszu z jednego z nich.
Największa dziura: od jakiej wartości
Tu projekt trzeszczy najmocniej. Polska nie ma katastru, czyli pełnego rejestru wartości nieruchomości. Bez niego nie da się rzetelnie policzyć podatku od wartości.
Projekt proponuje obejście: wartość miałaby być metrażem pomnożonym albo przez średnią cenę transakcyjną w gminie, albo przez wskaźnik przeliczeniowy kosztu odtworzenia metra, który ogłasza wojewoda.
Problem w tym, że wskaźnik odtworzeniowy opisuje koszt wybudowania, a nie cenę rynkową. W Warszawie wiosną 2026 roku wynosił on około 11,2 tys. zł za metr przy średniej cenie transakcyjnej około 16,5 tys. zł, czyli rozjazd rzędu jednej trzeciej. W Łodzi wskaźnik ustala wojewoda łódzki i mechanizm jest ten sam: podstawa opodatkowania rozmija się z realną wartością mieszkania, raz na korzyść właściciela, raz przeciwko niemu.
Kogo to naprawdę dotyczy
Gdyby projekt wszedł w obecnym kształcie, podział byłby wyraźny:
- Przy jednym lub dwóch mieszkaniach zmiana byłaby w praktyce symboliczna: kilkadziesiąt złotych rocznie.
- Przy trzech i więcej dochodzi realny koszt utrzymania, rosnący co roku. Trzeba go wliczyć w rentowność najmu.
- Mieszkanie odziedziczone i nieużywane bywa w wielu rodzinach właśnie tym trzecim lokalem, o którym nikt nie myślał jak o inwestycji.
Jakie są realne szanse
Mówimy o projekcie poselskim, nie rządowym. To duża różnica: projekt bez poparcia rządu i bez większości sejmowej zwykle kończy w szufladzie. Podatek katastralny jest w dodatku tematem, na którym żadna partia nie chce zbudować kampanii: sondaże konsekwentnie pokazują silny sprzeciw społeczny.
Temat wraca jednak regularnie, a państwa OECD idą w jedną stronę. Traktowałbym to jako sprawę do obserwowania w perspektywie lat, a nie miesięcy.
Co z tym zrobić dziś
- Nie sprzedawaj w panice. Nie ma przepisu, jest projekt. Sprzedaż mieszkania pod wpływem nagłówka to najdroższa możliwa reakcja.
- Jeśli masz trzy nieruchomości lub więcej, policz, ile wyniósłby koszt przy stawce 0,5% i przy 1,5% i czy najem nadal się spina.
- Sprawdź nieużywany lokal po rodzicach. Jeśli od lat stoi pusty, zastanów się, czy warto go trzymać, cokolwiek uchwali Sejm.
- Śledź numer druku, nie nagłówki. Status projektu 2848 sprawdzisz na stronach Sejmu w dowolnym momencie.
Przepisy się zmieniają, mieszkanie zostaje. Jeśli planujesz sprzedaż i chcesz wiedzieć, co to dla Ciebie znaczy w złotówkach, zacznij od bezpłatnej wyceny. Opisaliśmy też cały nasz proces sprzedaży.
